سربازان ایران یک چاه نفتی در منطقه مرزی ایران و عراق را تسخیر کرده اند. این اقدام، سه پیام به سه مخاطب می تواند داشته باشد.
تسخیر چاه نفت، یک بازی استراتژیک است
احمد صداقت، روزنامه نیمنما
در خبرها آمده بود که سربازان ایران یک چاه نفت عراق را تسخیر کرده اند و از طرفی ایران اعلام کرده است که این چاه نفت متعلق به ایران است.
این اتفاق می تواند سه پیام را به سه مخاطب متفاوت برساند:
1- پیام به عراق. اخیرا اعلام شد که عراق مناقصه ای برای گسترش توان تولید نفت خود برگزار کرده است.
اقدام ایران در تسخیر نظامی یک چاه نفت، میتواند هشداری باشد به شرکتهای نفتی غربی. به این ترتیب، ریسک سرمایه گذاری در صنایع نفتی عراق افزایش مییابد، انگیزهی شرکتها برای مشارکت در این مناقصات کم می شود و هزینه این قراردادها افزایش مییابد. افزایش این هزینه، ممکن است تا حدی باشد که دولت عراق را از عقد برخی از این قراردادها منصرف کند و آنها را به تعویق بیاندازد. اما چرا ایران مایل به افزایش سرمایهگذاری در صنایع نفت عراق نیست؟
دست کم، به چهار دلیل، ایران مایل نیست استخراج نفت عراق گسترش یابد: اول اینکه هرگونه رشد و توسعه در عراق، از نظر تبلیغاتی به ضرر حکومت ایران است؛ ایران همواره مایل بوده است که عراق را، پس از حمله آمریکا، کشوری نابسامان جلوه دهد. زیرا درصورت رشد و توسعه عراق، این کشور میتواند به الگویی موفق در منطقه تبدیل شود و تمام تبلیغات حکومت ایدئولوژیک ایران را نقش بر آب کند. دوم اینکه بسیاری از حوزههای نفتی عراق با ایران مشترک است. در حالی که ایران، امکان جذب سرمایهگذاری خارجی برای استخراج سهم خود را ندارد، در صورتی که عراق اقدام به استخراج گسترده نفت کند، بخشی از سهم ایران نیز نصیب عراق خواهد شد. سوم اینکه در درازمدت، افزایش تولید نفت در عراق، به افزایش عرضه و درنتیجه کاهش قیمت نفت منجر خواهد شد. و در نهایت اینکه، افزایش توان تولید نفت، عراقِ تحت تسلط آمریکا را به قدرتی تبدیل خواهد کرد که در صورت تحریم نفت ایران، میتواند کمبود بازار را جبران کند و در نتیجه قدرت مانور ایران کاهش خواهد یافت.
2- پیام به اسرائیل و آمریکا. همواره در آستانه سال نوی میلادی، منطقه خاورمیانه در معرض جنگ قرار دارد. دلیلش هم این است که در این زمان، توجه افکار عمومی جهان به مسایل دیگری مشغول است و از نظر رسانه ای، بهترین زمان برا ی جنگ افروزی است. استراتژی ایران معمولا این است که هرگاه در معرض تهدید نظامی خارجی قرار بگیرد، اقدام به حمله پیشدستانه بکند یا سپاه دشمن را در نقطه ای دیگر از منطقه، به جنگ و درگیری مشغول کند. امسال با توجه به اجماع جهانیای که علیه ایران شکل گرفته، دوباره احتمال حمله نظامی اسرائیل قوت یافته است. در همین گیرودار، فرمانده نیروهای آمریکا در منطقه در اظهارنظری معنادار، اخیرا گفته است "تیروی هوایی امارات برای شکست نیروی هوایی ایران کفایت می کند". اقدام ایران در تسخیر چاه نفت عراق را میتوان پیامی به اسرائیل و آمریکا تلقی کرد. به این معنا که باید از ایران بترسند، زیرا رفتار ایران غیرقابل پیشبینی است و این حکومت، براساس منطق، دیپلماسی و تعهدات بینالمللی رفتار نمی کند. بنابرین نزدیک شدن به این کشور میتواند عواقبی عجیب و دور از ذهن برای متجاوزان داشته باشد.
3- پیام به مردم و رهبران معترض در ایران. یک ترفند نخنما ولی کارآمد برای حکومتها، این است که برای انحراف افکار عمومی از مشکلات داخلی، تهدیدهای خارجی را بزرگنمایی کنند و به بهانه دفاع از امنیت ملی و تمامیت ارضی، مخالفان را سرکوب کنند. مثلا اگر الان، حکومت ایران وانمود کند که تمامیت ارضی اش در خطر است و چاه نفتش مورد ادعای بیگانگان است، مخالفان و معترضان در موقعیت آچمز قرار میگیرند و تقریبا هر موضعی بگیرند، بازی را میبازند: در صورتی که معترضان، این موضوع را بیاهمیت معرفی کنند یا دروغ بخوانند، متهم به وطنفروشی و خیانت میشوند و در صورتی که اقدام حکومت را تایید کنند، عملا وجود تهدید خارجی را تایید کردهاند و از آن به بعد، اگر بخواهند به اعتراضات خود ادامه دهند، متهم به تفرقه افکنی در برابر دشمن خارجی می شوند. این همان شیوه است که در دهه شصت، منجر به حذف بسیاری از گروههای دگراندیش و آزادیخواه ایران شد.
_________________________________________
اخبار مرتبط:
*مقام های دولت عراق می گویند نیروهای نظامی ایران، امروز جمعه، ۲۷ آذر، وارد منطقه ای در جنوب عراق شده و کنترل یک چاه نفتی را در اختیار گرفته اند.
http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/12/091218_rs_iraq_iran_oil_incrusion.shtml
* ستاد کل نیروهای مسلح ایران می گوید چاه نفت مورد اختلاف با عراق متعلق به ایران است.
http://www.radiofarda.com/archive/news/20091219/143/143.html?id=1908287
*وزیر نفت عراق: ظرفیت تولید به ۱۲ میلیون بشکه در روز ميرسد.
http://ilna.ir/newsText.aspx?id=95434
*ژنرال دیوید پتریوس: نیروی هوائی امارات برای شکست نیروی هوائی جمهوری اسلامی کافی است.
http://thecable.foreignpolicy.com/posts/2009/12/17/petraeus_the_uaes_air_force_could_take_out_irans
